ADHD — ਜਦੋਂ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਵੇ

ਡਾ. ਮ੍ਰਿਦੁਲ ਸ਼ਰਮਾ (MBBS, MD ਨਿਊਰੋਸਾਈਕੇਟਰੀ) ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ · SSK ਨਿਊਰੋ-ਸਾਈਕੇਟਰੀ ਹਸਪਤਾਲ · ਸਤੰਬਰ 2026 · 5 ਮਿੰਟ

ADHD ਕੀ ਹੈ?

ਹਰ ਬੱਚਾ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਜਾਂ ਬੇਚੈਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਬਚਪਨ ਦਾ ਆਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ADHD ਓਦੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਧਿਆਨ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੇਚੈਨੀ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ — ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਣ ਕਿ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਥਿਤੀ ਹੈ — ਮਾੜੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ।

ਆਮ ਸੰਕੇਤ

• ਇੱਕ ਥਾਂ ਬੈਠ ਨਾ ਪਾਉਣਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਹਿੱਲਦੇ ਰਹਿਣਾ
• ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਜਲਦੀ ਭਟਕ ਜਾਣਾ
• ਗੱਲ ਵਿਚਾਲੇ ਕੱਟਣੀ, ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਾ ਕਰ ਪਾਉਣਾ
• ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠਣਾ
• ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਣੀਆਂ, ਸਮਾਨ ਗੁਆ ਦੇਣਾ
• ਹਦਾਇਤਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ

ਇਹ “ਵਿਗੜਿਆ ਬੱਚਾ” ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਤਾਅਨੇ ਸੁਣਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ — ਜਦਕਿ ADHD ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਝਿੜਕਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਹੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਹਾਰਾ

ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਵਹਾਰ-ਸਿਖਲਾਈ, ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ, ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਦਵਾਈ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਸੁਧਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰਿਵਾਰ ਕੀ ਕਰੇ?

• ਬੱਚੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਜਾਂ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰੋ
• ਛੋਟੀਆਂ, ਸਾਫ਼ ਹਦਾਇਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਮ ਲਈ ਦਿਓ
• ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸਰਾਹੋ
• ਸਕੂਲ ਟੀਚਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਰੱਖੋ

ਡਾ. ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਵੀਡੀਓ

ADHD ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ