ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ — ਜਦੋਂ ਮੂਡ ਬਹੁਤ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ
यह लेख हिंदी में पढ़ें →ਇਹ ਆਮ ਮੂਡ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ?
ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਚੰਗਾ, ਕਦੇ ਮਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਮੂਡ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਦਲਦਾ ਹੈ — ਕੁਝ ਦਿਨ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ “ਉੱਪਰ” (ਮੇਨੀਆ) ਜਾਂ ਬਹੁਤ “ਹੇਠਾਂ” (ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ) ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਨੌਕਰੀ, ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ — ਸੁਭਾਅ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ — ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
“ਉੱਪਰ” (ਮੇਨੀਆ) ਦੇ ਲੱਛਣ
- ਨੀਂਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਉਣੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ
- ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਬੋਲਣਾ, ਵਿਚਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਣੇ
- ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਜਾਂ ਖ਼ਾਸ ਸਮਝਣਾ
- ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ — ਪੈਸਾ ਉਡਾਉਣਾ, ਅਚਾਨਕ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ
- ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਆਉਣਾ
- ਜੋਖ਼ਮ ਭਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਵੇ
“ਹੇਠਾਂ” (ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ) ਦੇ ਲੱਛਣ
ਇਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਡੂੰਘੀ ਉਦਾਸੀ, ਊਰਜਾ ਦੀ ਕਮੀ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਖ਼ਤਮ, ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ। (ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਸਾਡੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਹੈ।) ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣਾ ਹੀ ਬਾਈਪੋਲਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਦਵਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ
ਬਾਈਪੋਲਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ mood stabilizer ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ। “ਮੈਂ ਹੁਣ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹਾਂ” ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਦਵਾਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਮਾਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਲਈ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਕੇ ਹੀ ਕਰੋ।
ਪਰਿਵਾਰ ਕੀ ਕਰੇ?
- “ਉੱਪਰ” ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਟਾਲਣ ਲਈ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ
- ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਬੈਠੋ, ਬਿਨਾਂ ਟੋਕੇ ਸੁਣੋ
- ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਰੁਟੀਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ
- ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸੋ
ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਕਾਲ ਕਰੋ, WhatsApp ਕਰੋ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ OPD ਵਿੱਚ ਆਓ — ਗੱਲ ਗੁਪਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
OPD: ਮੰਗਲ–ਐਤ · 10:30–2:30 ਅਤੇ 5:30–7:30 · ਸੋਮਵਾਰ OPD ਬੰਦ · ਐਮਰਜੈਂਸੀ 24/7